Informacje - Przewodnik Tatrzański - wycieczki w Tatry - Przewodnik Zakopane

Przejdź do treści

Gubałówka

Przewodnik Tatrzański - wycieczki w Tatry - Przewodnik Zakopane
Opublikowane według w Zakopane · 10 Kwiecień 2016


widok na gubałowke od ZakopanegoGubałówka 1123 m n.p.m. to podłużne wzgórze leżące bezpośrednio koło  Zakopanego. Nazwa pochodzi od polany Gubałówka, która to swoją nazwę  otrzymała od właścicieli polany o nazwisku Gubała. Wzgórze leży w Pasmie  Gubałowskim,  które stanowi naturalną granicę między Podhalem i Kotliną Zakopiańską.  Południowe i północne zbocza Gubałówki są dosyć licznie zamieszkane,  szczególnie stoki opadające w kierunku Poronina.
Jak Tatry są  południową granicą dla Zakopanego, tak Gubałówka jest jego ograniczeniem  północnym. W powszechnym mniemaniu jest częścią miasta, ale w jej  obrębie znajduje się wiele góralskich wsi, przysiółków i zakopiańskich  dzielnic. Południowe stoki od dawna były terenami pasterskimi, gdzie  lasy sąsiadowały z wielkimi polanami. Ciemniejszą część północną do dziś  porasta gęsty świerkowo — jodłowy las. Gdyby nie bliskość Zakopanego i  Tatr, a wreszcie kolej, Gubałówka byłaby jednym z wielu podobnych  wzniesień Pogórza Gubałowskiego.

Pierwszymi  mieszkańcami Gubałówki byli górale. Przez setki lat przyroda  sąsiadowała z pasterstwem, rolnictwem i pracą w lesie. Topografia masywu  ukształtowała się właśnie wtedy. Po nazywano polany, wyznaczono drogi,  powstały szałasy i gazdówki.
Obecnie chodzimy po śladach pierwszych  mieszkańców. Ich nazwiska pozostały w nazwach ulic i osiedli. Ślady  dawnego góralskiego życia na Gubałówce zostały na kilku starych  fotografiach. Rafał Malczewski, wspaniały zakopiański malarz i eseista,  wspominając tamten czas czule określa Gubałówkę jako „serdeczny pagór".
W 1937 w Paryżu odbyła  się Wielka Wystawa Światowa pod hasłem „Sztuka i technika w nowoczesnym  życiu”. Nieznaczna część ekspozycji Polskiej trafiła na Gubałówkę. W  sali restauracyjnej wisi nagrodzony Grand Prix obraz Jeremiego  Kubickiego „Uzdrowiska polskie” i rzeźbiona w czarnym wiślańskim dębie  boazeria. Natomiast na tarasie widokowym przed budynkiem stoi rzeźba  Franciszka Masiaka o nazwie „Polonia Restituta”, początkowa była ona  ustawiona na szczycie wystawowej rotundy. Dekoracyjny 40-metrowy maszt  został zniszczony w maju 1968 roku przez niezwykle silny wiatr halny.

W  latach powojennych Gubałówka była miejscem popularnym i eleganckim.  Zimą, w słoneczne dni wjeżdżano na górę nie tylko z powodu narciarstwa,  ale również „plaży słonecznej".  Każdy mógł skorzystać z leżaka i ciepłego koca. Latem organizowane były  wieczorne imprezy z muzyką na żywo. Kwitło życie towarzyskie, a  Gubałówka była częścią mapy kulturalnej Zakopanego.

Przez lata  z południowym zboczem Gubałówki poprowadzona była trasa narciarska. W  połowie przebiegi przecinała tory kolei i po stronie zachodniej  doprowadzała do dolnej stacji pod Gubałówką. Ta popularna trasa do jej  zamknięcia w 2005 roku stanowiła łącznik pomiędzy stokami łatwymi a  trudnymi takimi jak Nosal czy Kasprowy Wierch.

Giewont z Gubałowki
Grzbiet Gubałówki znany jest i ceniony jako miejsce spacerowe oraz punkt widokowy.  Panorama roztaczająca się z grzbietu jest bardzo rozległa i obok  znacznej części Tatr Wysokich obejmuje większość ważniejszych szczytów  Tatr Zachodnich. Szczególnie majestatycznie wygląda stąd Giewont, swoim  kształtem przypominający śpiącego rycerza. Widać stąd wyraźnie pietra  roślinności Tatr, w szczególności regiel dolny i górny. U podnóża  Gubałówki rozciąga się Rów Podtatrzański, od Poronina na wschodzie po  Kościelisko na zachodzie. Po drugiej stronie grzbietu roztacza się  wspaniały widok na Kotlinę Podhalańsko-Orawską na pn. zach. zamkniętą  Pilskiem (1557 m) i Babią Górą (1725 m) od pn. Gorcami, z najwyższym  Turbaczem (1310 m) a od pn.wsch. Pieninami.

Kolej na Gubałówkę
Na Gubałówkę prowadzi kilka szlaków z Zakopanego, najbardziej popularny jest biegnący wzdłuż torów kolei.
Jednym  z ważniejszych wydarzeń z historii Gubałówki była budowa kolei  linowo-terenowej. Głównym zleceniodawcą była Liga Popierania Turystyki,  organizacja podlegała ówczesnemu Ministerstwu Komunikacji i powiązana z  Polskimi Kolejami Państwowowymi. Jej długoletnim prezesem był Aleksander  Bobkowski wiceminister komunikacji, prezes Polskiego Związku  Narciarskiego. Obok kolei na Gubałówce i Kasprowym Wierchu, minister  połączył Zakopane z resztą kraj szybką koleją luxtorpeda. Dzięki jego  staraniom Zakopane otrzymało możliwość organizacji Mistrzostw Świata FIS  w 1929 i 1390 roku. Przygotowania do Mistrzostw Świata FIS w 1939 roku  były pretekstem do budowy kolei na Gubałówkę. Dzięki sprawnej  organizacji udało się na czas rozegrać tę imprezę. Na grzbiecie  Gubałówki udało się przeprowadzić konkurencje biegowe: sztafeta 4 × 10  km oraz biegi na dystansie 18 — 50 kilometrów. Konkurencje zjazdowe odbyły się na Kasprowym Wierchu, a konkurs skoków na Wielkiej Krokwi.
Budowę  Kolei linowo-terenowej na Gubałówkę została rozpoczęta w lipcu 1939  roku. Prowadziło ją towarzystwo „Linkolkasprowy” wykonawca kolei na  Kasprowy Wierch. Za urządzenie techniczne odpowiadała szwajcarska firma  Ludwig de Roll. Duże doświadczenie wykonawców umożliwiło zakończenie  prac w grudniu, po niespełna 5 miesiącach budowy.

Wagonik jeździ po  szynach dzięki napędowi linowemu, pokonując trasę o długości 1338 metrów  i różnicy poziomów 300 m. Na tej samej linie poruszają się dwa wagoniki  — jeden w górę a drugi w dół, mijając się na środku trasy. Jeden z  dwóch wagoników wciągany jest mocą silnika elektrycznego do góry, drugi  opuszczany jest w dół po tym samym torze. Wagonik wyjeżdża w 3,5 min,  zabiera ok. 120 pasażerów, warto usadowić się w dolnej jego części,  tyłem do kierunku jazdy. Po chwili jazdy ukaże nam się stale rosnący  wspaniały widok na Tatry i Zakopane.


Po kilku minutach  jazdy wychodzimy z wagonika na taras widokowy przed górną stacją  kolejki. Znajduje się tutaj duży budynek z restauracją a przed nim  charakterystyczna rzeźba z brązu autorstwa S. Kaniaka, nosząca nazwę  „Polonia Restituta”. Nie daleko znajdziemy stojący tutaj od 1873 roku  żelazny krzyż, wykonany w kuźnickiej hucie. Został on ufundowany przez  dra. Tytusa Chałbińskiego, na cześć jego pojednania z rodziną.

kaplica GubałowkaBędąc  na górze, warto odbyć spacer grzbietem Gubałówki, gdzie po minięciu  szeregu budek z pamiątkami dotrzemy do drewnianej kaplicy. Znajduje się  ona po prawej stronie kilka kroków od deptaka. Została ufundowana w 1967  roku przez Marię i Władysława Bachledów Księdzularzy, jako wotum za  ocalenie w czasie II wojny światowej. Kaplica jest drewniana, ze stromym  dachem pokrytym gontami. Wnętrze kaplicy zostało urządzone przez  okolicznych górali, w niedzielę odbywają się tutaj nabożeństwa.  Kontynuując spacer mijamy górną stację wyciągu krzesełkowego Szymaszkowa  a po dotarciu do krzyżówki i idąc prosto, dojdziemy do wyciągu  krzesełkowego Butorowy Wierch.

Wyciąg został wybudowany 1977 roku,  składa się z dwuosobowych krzesełek i pokonuje trasę 1600 m i różnicę  wzniesień 277 m. Przejazd trwa ok.15 minut, gdzie przy pięknej pogodzie  będziemy mogli podziwiać wspaniałe widoki na tatrzańskie szczyty Tatr na  czele z Giewontem. Z dolnej stacji do centrum Zakopanego musimy pokonać  spacerem trasę około 30-minutową.

Gubałówka jest częstym celem wycieczek i warto ją zwiedzić z przewodnikiem tatrzańskim.




1 komentarz
Średnia ocena: 115.0/5
Misia
2019-07-22 15:54:14
Chyba odwiedzę Gubałówkę w tym roku.
Wróć do spisu treści