Wielka Korona Tatr – jak zdobyć komplet 14 szczytów WKT

Tatry to najwyższa część Karpat i jedyne w Europie Środkowej góry o wyraźnie alpejskim charakterze. Choć zajmują zaledwie kilkadziesiąt kilometrów długości, mieszczą w sobie skalne ściany, ostre granie i doliny, które potrafią zaskoczyć różnorodnością. Najwyższym szczytem całego pasma jest słowacki Gerlach (2655 m), a najwyższym punktem Polski – północno‑zachodni wierzchołek Rysów (2499 m).

Tatrzańskie „ośmiotysięczniki” – ciekawostka w stopach

W Tatrach nie znajdziemy ośmiotysięczników w sensie himalajskim, ale jeśli przeliczyć wysokości na stopy angielskie, okazuje się, że aż czternaście tatrzańskich szczytów przekracza granicę 8000 ft. To sympatyczna ciekawostka, która stała się podstawą projektu znanego jako Wielka Korona Tatr.

Granica 8000 stóp to 2438,4 m. Ostatnim szczytem mieszczącym się w tym zestawieniu jest Pośrednia Grań (2439 m), a tuż pod nią – Mięguszowiecki Szczyt Wielki 2438 m, któremu do „ośmiotysięczników stopowych” zabrakło zaledwie kilku stóp.

Koncepcję Wielkiej Korony Tatr stworzył Piotr Mielus, a dziś projekt uchodzi za jedno z najbardziej prestiżowych i wymagających wyzwań w całych Tatrach.

Na czym polega Wielka Korona Tatr?

To zestaw 14 najwyższych i jednocześnie "wybitnych" szczytów Tatr czyli takich, które wnoszą się co najmniej 100 metrów nad przełęczą oddzielającą je od wierzchołków wyższych od siebie. Wszystkie znajdują się po stronie słowackiej, a tylko trzy z nich są dostępne znakowanymi szlakami. Pozostałe wymagają wejścia z przewodnikiem lub poruszania się drogami wspinaczkowymi zgodnie z przepisami TANAP‑u. Wszystkie one znajdują się na terenie Tatr słowackich.

  

To wyzwanie dla osób, które chcą poznać te góry z ich najbardziej surowej, skalnej strony. Poniżej lista 14 najwyższych szczytów tatrzańskich:

1. Gerlach – 2655 m / 8710 ft

2. Łomnica – 2634 m / 8640 ft

3. Lodowy Szczyt – 2627 m / 8619 ft

4. Durny Szczyt – 2623 m / 8606 ft

5. Wysoka – 2560 m / 8399 ft

6. Kieżmarski Szczyt – 2558 m / 8392 ft

7. Kończysta – 2538 m /8327 ft

8. Baranie Rogi – 2526 m / 8287 ft

9. Rysy (wierzchołek słowacki) – 2503 m / 8210 ft

10. Krywań – 2494 m / 8180 ft

11. Staroleśny Szczyt – 2476 m / 8127 ft

12. Ganek – 2465 m / 8087 ft

13. Sławkowski Szczyt – 2452 m / 8041 ft

14. Pośrednia Grań – 2440 m / 8005 ft

Jak legalnie zdobywać szczyty Wielkiej Korony Tatr?

Wszystkie szczyty WKT leżą u naszych południowych sąsiadów, dlatego obowiązują przepisy TANAP‑u. Najprościej podzielić je na trzy grupy:

1. Rysy

• legalnie samodzielnie: 16.06–31.10 (Rysy od strony słowackiej)
• poza sezonem: tylko z przewodnikiem lub drogą wspinaczkową
• od strony polskiej: szlak czynny cały rok

2. Krywań i Sławkowski Szczyt

• samodzielnie znakowanym szlakiem: 16.06–31.10
• poza sezonem: przewodnik lub droga wspinaczkowa

3. Pozostałe 11 szczytów

• brak szlaków
• wejście możliwe wyłącznie z międzynarodowym przewodnikiem wysokogórskim (IVBV/UIAGM) lub drogą wspinaczkową samodzielnie - jeśli posiada się odpowiednie uprawnienia wspinaczkowe (członkowie klubów taternickich).

Dlaczego warto „skolekcjonować” WKT?

To nie tylko lista szczytów, ale sposób na poznanie Tatr z ich najbardziej skalnej, wymagającej strony. To projekt, który łączy orientację w terenie, znajomość przepisów i umiejętności górskie z poszanowaniem dla przyrody.

Dla wielu osób zdobywanie "kolosów" należących do wielkiej korony staje się wieloletnią przygodą i pięknym górskim celem. To również kolejny krok dla tych co skolekcjonowali już Turystyczną Koronę Tatr.

Szczegółowa lista szczytów Wielkiej Korony Tatr - poznaj tatrzańskie ośmiotysięczniki

1. Gerlach (Gerlachovský štít) – 2655 m n.p.m. / 8710 stóp

Gerlach, najwyższy szczyt Tatr Wysokich i całych Karpat, wznosi się w bocznej grani odchodzącej na południowy wschód od Zadniego Gerlacha, od którego oddziela go Przełęcz Tetmajera (Gerlachovské sedlo). Dalej prowadzi ku Małemu Gerlachowi (Kotlový štít), którego boczne ramiona zamykają potężny Kocioł Gerlachowski (Gerlachovský kotol). Monumentalna sylwetka, wysokość i rozległe panoramy sprawiają, że Gerlach uchodzi za jeden z najbardziej charakterystycznych i imponujących szczytów Tatr, choć nie prowadzi na niego żaden znakowany szlak turystyczny.

Najpopularniejsza droga przewodnicka prowadzi z Doliny Wielickiej (Velická dolina). Podejście zaczyna się przy Śląskim Domu, skąd trasa wiedzie przez Wielicką Próbę (Veľická próba). To odcinek o charakterze taternickim: miejscami przepaścisty, wymagający użycia rąk i pewności w terenie skalnym. Wejście na szczyt zajmuje przeciętnie około 4,5 godziny.

Zejście odbywa się zwykle do Doliny Batyżowieckiej, prowadząc żlebem w dół. Na samym dole znajduje się najtrudniejszy fragment całej wycieczki – Batyżowiecka Próba (Batizovská próba), czyli około ośmiometrowa, stroma ścianka ubezpieczona klamrami.

Wejście na Gerlach ma charakter wspinaczkowy i wymaga asekuracji oraz doświadczenia w terenie wysokogórskim.

2. Łomnica (Lomnický štít) – 2634 m n.p.m. / 8640 stóp

Jeden z najbardziej charakterystycznych i rozpoznawalnych szczytów Tatr Wysokich na Słowacji. Drugi co do wysokości w Tatrach. Jego wyraźna, trójkątna sylwetka dominuje nad okolicą i przez długi czas — aż do 1860 r. był uznawany za najwyższy szczyt Tatr, zanim dokładne pomiary wykazały, że wyższy jest Gerlach.

Na wierzchołku znajduje się obserwatorium astronomiczne Słowackiej Akademii Nauk, stacja meteorologiczna oraz infrastruktura turystyczna z tarasem widokowym i niewielką kawiarnią. Dzięki kolei linowej z Tatrzańskiej Łomnicy (przez Skalnaté Pleso) szczyt jest jednym z najczęściej odwiedzanych miejsc w Tatrach i stanowi wyjątkowy punkt widokowy na całe Tatry Wysokie.

Ostatni znakowany szlak turystyczny prowadzi na Łomnicka Przełęcz (Lomnické sedlo).

Wejście piesze możliwe jest wyłącznie drogą wspinaczkową, zgodnie z przepisami obowiązującymi na terenie TANAP. Klasyczna droga z Łomnickiej Przełęczy ma trudności około 0+–I w skali UIAA, miejscami jest eksponowana. Widoki ze szczytu należą do najbardziej rozległych w całych Tatrach.

3. Lodowy Szczyt (Ľadový štít) – 2627 m n.p.m. / 8619 stóp

Lodowy Szczyt, trzeci pod względem wysokości szczyt w Tatrach Wysokich, leży w głównym grzbiecie, a jego potężny masyw ograniczają: od południa Lodowa Szczerbina (Ľadová štrbina), od północnego wschodu Ramię Lodowego (Ľadová priehyba), a od zachodu długa Sucha Grań (Suchý hrebeň). Widok ze szczytu należy do najwspanialszych w całych Tatrach.

Od schroniska Téry’ego prowadzi szlak turystyczny na Lodową Przełęcz (Ľadové sedlo, 2376 m), który zajmuje około 1:15–1:30 h. Jest to najwyżej położony szlak w tej części Tatr i stanowi ostatnie miejsce dostępne turystycznie. Dalej, z Lodowej Przełęczy na Lodowy Szczyt, nie prowadzi już żaden znakowany szlak.

Wejście na wierzchołek jest możliwe wyłącznie jako droga wspinaczkowa zgodnie z przepisami TANAP‑u. Klasyczna droga ma trudności około 0+, a przejście przez słynnego „Konia” jest nieco trudniejsze (około I) i wyraźnie eksponowane, wymagające asekuracji.

4. Durny Szczyt (Pyšný štít) – 2623 m n.p.m. / 8606 stóp

Durny Szczyt jest jednym z najwyższych i najbardziej imponujących wierzchołków Tatr Wysokich. Wznosi się nad dwiema dolinami: od południowego zachodu nad Doliną Pięciu Stawów Spiskich (Malá Studená dolina), a od północnego wschodu nad Miedzianą Kotliną (Medená kotlina).

Wraz z Małym Durnym Szczytem (Malý Pyšný štít) tworzy rozległy, skalisty masyw. Od Spiskiej Grzędy oddziela go Juhaska Przełączka (Juhaská štrbina), natomiast od masywu Łomnicy (Lomnický štít) – Klimkowa Przełęcz (Klimková štrbina). Między Durnym a Małym Durnym znajduje się Durna Przełęcz (Durná štrbina).

Nazwa szczytu nie odnosi się do „głupoty”, lecz do dawnego znaczenia słowa „durny” – dumny, pyszny, hardy – co odpowiada słowackiej nazwie Pyšný štít i dobrze oddaje jego wyniosłą sylwetkę.

Durny Szczyt jest cenionym celem taternickim.  Długie drogi graniowe i ścianowe wymagają doświadczenia, dobrej orientacji w terenie i umiejętności asekuracji.

Na wierzchołek nie prowadzi żaden znakowany szlak turystyczny.  Durny Szczyt został zdobyty w 1877 r. przez Ödöna Téryego i przewodnika Martina Spitzkopfa.

5. Wysoka (Vysoká) – 2560 m n.p.m. / 8399 stóp

Wybitny, strzelisty szczyt w głównej grani Tatr Wysokich po stronie słowackiej, powszechnie uznawany za jeden z najpiękniejszych w całym paśmie. Dzięki wysmukłej sylwetce i częściowo odosobnionemu położeniu dominuje nad otoczeniem i jest doskonale widoczny m.in. znad Szczyrbskiego Jeziora oraz z rejonu Rysów.

Wysoka leży między Ciężkim Szczytem (Ťažký štít), od którego oddziela ją Przełęcz pod Wysoką, a Zachodnią Rumanową Czubą, oddzieloną Zachodnią Rumanową Przełęczą. Na południowy wschód sąsiaduje ze Smoczym Szczytem (oddzielona Przełęczą pod Smoczym Szczytem), a na południe z Siarkanem (Siarkańska Przełęcz).

Szczyt ma dwa wierzchołki rozdzielone Przełączką w Wysokiej. Południowo-wschodni uznawany jest za nieznacznie wyższy, natomiast na północno-zachodnim znajduje się niewielki metalowy krzyż ustawiony w latach 50. XX wieku.

Wznosi się nad Doliną Ciężką (od północy) oraz odnogami Doliny Złomisk: Dolinką Rumanową, Złomiską Zatoką i Dolinką Smoczą (od południa i południowego wschodu). Od południowo-wschodniego wierzchołka odchodzą dwie wyraźne boczne granie: w kierunku Smoczego Szczytu i Szarpanych Turni oraz w kierunku Siarkana i Złomiskiej Turni.

Pierwsze znane wejście miało miejsce 3 września 1874 r. (Mor Déchy, Ján Ruman Driečny jr., Martin Spitzkopf). Pierwsze wejście zimowe – 11 kwietnia 1903 r.

Na Wysoką nie prowadzi żaden znakowany szlak turystyczny. Drogi prowadzą eksponowanym, miejscami skalnym terenem o charakterze taternickim.

6. Kieżmarski Szczyt (Kežmarský štít) – 2558 m n.p.m. / 8392 stóp

Kieżmarski Szczyt (2557 m) oddzielony jest od Łomnicy poszarpaną, malowniczą granią Wideł (Vidly). W kierunku południowo‑wschodnim jego przedłużeniem jest krótka grań prowadząca przez Huncowską Przełęcz (Huncovské sedlo) na Huncowski Szczyt. W stronę północno‑wschodnią grań biegnie na Mały Kieżmarski Szczyt (2513 m).

Szczyt nie jest dostępny znakowanym szlakiem turystycznym. Wejście możliwe jest jedną z klasycznych dróg wspinaczkowych o trudnościach około 0–I w skali UIAA, miejscami eksponowanych i wymagających stosowania asekuracji.

7. Kończysta (Končistá) – 2538 m n.p.m. / 8327 stóp

Kończysta jest najwyższym wzniesieniem bocznej grani odchodzącej na południe od Zmarzłego Szczytu (Popradský Ľadový štít). Od północy graniczy ze Stwolska Turnia (Stôlska veža), od której oddziela ją Stwolska Przełęcz Wyżnia (Štôlska štrbina).

Grań Kończystej przechodzi niżej w szeroki grzbiet, skręcający ku południowemu wschodowi. Grzbietem tym przebiega Magistrala Tatrzańska (szlak czerwony), a niżej także żółto znakowany szlak prowadzący z Wyżnich Hag.

Od zachodu Kończysta opada w stronę Stwolskiej Przełęczy (Lúčne sedlo) szerokim zboczem, poprzecinanym żlebami i żebrami skalnymi.

Szczyt ma dwa wierzchołki: południowy (główny) oraz północny. Na południowym wierzchołku znajduje się charakterystyczny blok skalny zwany Kowadłem (Nákova / Jármaiho stôl), który częściowo uległ uszkodzeniu wskutek uderzenia pioruna w 2019 roku. Pozostałości formacji są nadal widoczne, choć nie zachowują już pierwotnego kształtu.

Kończysta należy do szczytów stosunkowo łatwo dostępnych i często odwiedzanych. Wejście na wierzchołek odbywa się poza znakowanym szlakiem, jednak trudności techniczne są niewielkie (około 0 w skali UIAA).

8. Baranie Rogi (Baranie rohy) – 2526 m/ 8287 stóp

Baranie Rogi są często odwiedzanym szczytem taternickim, choć nie leżą w głównym grzbiecie Tatr Wysokich. Tworzą je dwa wierzchołki, a pod nimi rozciąga się szeroki, zasłany piargami taras. W kierunku północno‑zachodnim szczyt wysyła krótką grań, która łączy się z granią główną na Wyżnim Baranim Zworniku (Vyšná Barania strážnica). Od długiej grani biegnącej na południowy wschód ku Łomnicy oddziela go Barania Przełęcz (Baranie sedlo).

Choć Baranie Rogi uchodzą za jeden z łatwiejszych szczytów, nie prowadzi na nie żaden znakowany szlak turystyczny. Wejście możliwe jest drogą wspinaczkową o trudnościach 0–I UIAA, miejscami eksponowaną i wymagającą asekuracji, najlepiej z przewodnikiem.

9. Rysy (wierzchołek słowacki) – 2503 m/ 8210 stóp

Rysy to trójwierzchołkowy masyw w głównej grani Tatr Wysokich, wznoszący się między trzema dolinami: Doliną Rybiego Potoku (pn.-zach.), Doliną Ciężką (wsch.) i Doliną Żabich Stawów (pd.-zach.).

Rysy są popularnym celem turystycznym, składają się z trzech wierzchołków, z których środkowy, najwyższy – 2503 m – leży po stronie słowackiej, natomiast północno-zachodni – 2499 m – jest najwyższym punktem Polski. Południowo-wschodni ma około 2473 m. Żaden z wierzchołków nie posiada własnej nazwy, co jest rzadkością w Tatrach. .

Stopień trudności jest umiarkowany:

• Strona słowacka – łatwiejsza, szlak prowadzi grzbietem od Popradzkiego Stawu i Doliny Mięguszowieckiej,
• Strona polska – bardziej eksponowana, z łańcuchami i ekspozycją.

Rysy należą do najczęściej odwiedzanych szczytów w Tatrach, zarówno latem, jak i zimą. Wyższy, słowacki wierzchołek jest uwzględniony w zestawieni „ Wielkiej Korony Tatr”. Natomiast w polskim kontekście najwyższym punktem pozostaje wierzchołek graniczny 2499 m.

10. Krywań (Kriváň) – 2494 m / 8180 stóp

Krywań to jeden z najbardziej charakterystycznych i symbolicznych szczytów Tatr po stronie słowackiej. Jet uważany przez Słowaków za „Górę Narodową” i symbol wolnej Słowacji. Wznosi się samotnie na końcu głównego grzbietu grupy Krywania, tworząc wyraźną piramidę o imponującej wysokości względnej: ponad 1350 m nad Doliną Koprową i ponad 1000 m nad Wielkim Żlebem Krywańskim.

Szczyt ma wąski, łukowato wygięty grzbiet o kilku metrach szerokości, podcięty po obu stronach stromymi ścianami skalnymi. Krywań dominuje w panoramie Górnego Liptowa i jest widoczny z wielu miejsc Słowacji oraz Podhala.

Na wierzchołek prowadzą dwa znakowane szlaki turystyczne: niebieski i zielony. Obie trasy są stosunkowo łatwe, praktycznie nie wymagają użycia rąk i są dostępne dla przeciętnie sprawnych turystów.

Na szczycie stoi charakterystyczny krzyż, a góra ma duże znaczenie kulturowe i symboliczne w historii Słowacji. Krywań należy do WKT i jest jednym z najbardziej popularnych celów turystycznych w słowackich Tatrach.

11. Staroleśny Szczyt (Bradavica) – 2476 m/ 8127 stóp

Rozłożysty, wielokulminacyjny masyw w bocznej grani między Małą Wysoką a Sławkowskim Szczytem. Jest najwyższym wzniesieniem tego odcinka grzbietu i wyraźnie dominuje nad Doliną Staroleśną oraz Doliną Wielicką.

Szczyt ma aż cztery wierzchołki, co jest rzadkością w Tatrach. W głównej osi grani znajdują się trzy kulminacje: zachodni wierzchołek (Pawłowa Turnia), główny – Klimkowa Turnia oraz Tajbrowa Turnia. Czwarty – Kwietnikowa Turnia, leży w odgałęzieniu prowadzącym ku Granatom Wielickim i oddzielony jest Kwietnikową Przełączką, spod której opada Kwietnikowy Żleb.

Staroleśny Szczyt wyróżnia się charakterystyczną, nieregularną sylwetką. Słowacka nazwa Bradavica („brodawka”) trafnie oddaje jego kształt. W starszej literaturze bywał utożsamiany z Wysoką; obecna nazwa polska pochodzi od Doliny Staroleśnej.

Na wierzchołek nie prowadzi znakowany szlak turystyczny. Wejście możliwe jest wyłącznie drogami wspinaczkowymi, wymagającymi doświadczenia taternickiego i dobrej orientacji w terenie.

12. Ganek (Gánok) – 2462 m/ 8087 stóp

Ganek to potężny, trójwierzchołkowy szczyt w bocznej grani głównej Tatr Wysokich, wznoszący się nad trzema dolinami: Rumanową (Rumanová dolina), Ciężką / Česká (Česká dolina) i Kaczą (Kačacia dolina). W tym miejscu główny grzbiet Tatr zmienia kierunek na południowo‑wschodni.

W północno‑zachodniej grani Ganku znajdują się Pośredni Ganek i dalej Mały Ganek, od którego odchodzą ramię Kaczej Turni oraz Pustych Turni, oddzielające Dolinę Ciężką od Kaczej.

Od południowo‑wschodniej strony szczyt oddziela od Rumanowego Szczytu (Rumanový štít) Gankowa Przełęcz (Gankova štrbina), natomiast od południowo‑zachodniej strony od Wysokiej (Vysoká) trzy Rumanowe Przełęcze (Rumanové štrbiny). Ściany Ganku opadają stromo i miejscami pionowo do dolin, tworząc efektowną formację skalną.

Ganek był od dawna często odwiedzany przez taterników. Na szczyt nie prowadzi żaden znakowany szlak turystyczny.

13. Sławkowski Szczyt (Slavkovský štít) – 2452 m/ 8041 stóp

Rozłożysty, granitowy masyw w południowej części Tatr Wysokich, stanowiący kulminację długiej grani odchodzącej od Małej Wysokiej ku południowemu wschodowi. Sławkowski Szczyt dominuje nad Starym Smokowcem i wyraźnie zamyka od południowego zachodu Dolinę Zimnej Wody oraz dolną część Doliny Staroleśnej.

Jego południowo-wschodnia grań przechodzi niżej w lesisty grzbiet opadający aż w rejon Hrebienoka (Smokowieckiego Siodełka, 1285 m), który stanowi ważny węzeł komunikacyjny i turystyczny. Poniżej, na tarasie Kazalnicy Smokowieckiej, znajduje się schronisko Bilíková chata.

Sławkowski Szczyt jest jednym z nielicznych wysokich szczytów po słowackiej stronie Tatr dostępnych znakowanym szlakiem turystycznym. Prowadzi on ze Starego Smokowca przez Hrebienok i długim, odsłoniętym grzbietem na wierzchołek. Trasa nie przedstawia trudności technicznych, jednak ze względu na znaczną deniwelację i ekspozycję wymaga dobrej kondycji.

Ze szczytu roztacza się rozległa panorama na centralną część Tatr Wysokich oraz Kotlinę Popradzką.

14. Pośrednia Grań (Prostredná veža) – 2541 m/ 8005 ft

Najniższy szczyt w całej liście. Pośrednia Grań to efektowna piramida skalna w bocznej grani oddzielającej Dolinę Staroleśną od Doliny Małej Zimnej Wody. Od północy graniczy ze Stwolską Turnią (Stôlska veža), od której oddziela ją Stwolska Przełęcz (Štôlska štrbina).

Pośrednia Grań przechodzi niżej w szeroki grzbiet, który skręca ku południowemu wschodowi. Na tym grzbiecie przebiega Magistrala Tatrzańska (szlak czerwony), a niżej żółto znakowany szlak prowadzący z Wyżnich Hag.

Od zachodu Pośrednia Grań opada w stronę Doliny Małej Zimnej Wody szerokim zboczem, poprzecinanym żlebami i skalnymi progami.

Szczyt uchodzi za jeden z „honornych” wierzchołków Tatr – wyniosły, strzelisty i doskonale widoczny z wielu punktów Doliny Staroleśnej. Ze szczytu roztaczają się rozległe panoramy na najwyższe partie Tatr Spiskich i Wysokich. Na Pośrednią Grań nie prowadzą żadne znakowane szlaki turystyczne.

---