Piętra roślinności w Tatrach - Blog - Przewodnik Tatrzański - wycieczki w Tatry- Przewodnik Górski

firma przewodnicka
Google
facebook
Tatry przewodnik
Przejdź do treści

Piętra roślinności w Tatrach

Przewodnik Tatrzański - wycieczki w Tatry- Przewodnik Górski
Opublikowany przez w Tatry ·
Charakterystyczną cechą roślinnego krajobrazu Tatr jest jego piętrowy układ. Poszczególne piętra zmieniają się wraz z równoczesną zmianą klimatu. Wyraźnie można zobaczyć granice pomiędzy poszczególnymi piętrami. Tatry są jedynym rejonem w Polsce, gdzie w pełni zaobserwować można, w zależności od strefy wysokościowej, przemiany w wyglądzie i gatunku roślin. Bardzo dobrze poszczególne piętra roślinności widać z Gubałówki, skąd roztacza się piękna panorama Tatr.


Pięto regla dolnego (piętro porośnięte lasem)
Lasy Bukowe
Wznosi się od ok.700 do 1250 m n.p.m.
Słowo "regiel" oznacza, dużą porośniętą lasem górę. Aktualnie określa strefę lasów górskich, które ze względu na charakter dzielone są na lasy regla dolnego oraz regla górnego.
W miejscach nie przekształconych przez działalność człowieka, rosną na tym poziomie lasy mieszane z przewagą jodły i buka oraz mniejszą ilością jaworu, jesionu, cisa i modrzewia. Ten drzewostan mieszany bukowo-jodłowy, rośnie na podłożu węglanowym (wapień, dolomit) natomiast na podłożu krystalicznym (granit) rozwija się bór świerkowy z domieszką jodły. Na łąkach i polanach regla dolnego rosną różne trawy, kaczeńce, jaskry, krokusy itp.
Obecnie w reglu dolnym dominuje świerk, który został zbyt pochopnie posadzony na miejsca wylesione przez działalność rabunkową lasów w reglowych w XIX wieku. Poza świerkiem występuje obecnie w zespole dolnoreglowym coraz liczniej jodła, jawor i buk. Spotkamy tu także olsze szare, wierzby i bardzo rzadko na śródleśnych skałkach-sosnę zwyczajną.
W przeszłości to różnorodne środowisko tatrzańskie zostało w znacznym stopniu zniszczone przez rabunkową eksploatację lasów na potrzeby górnictwa, hutnictwa, pasterstwa, budownictwa itp. Naturalny drzewostan tego regla zachował się w tak zwanych dolinkach zakopiański, piękny las bukowy podziwiać możemy w Dolinie Strążyskiej i Białego oraz częściowo Bystrej. Aktualnie Tatrzański Park Narodowy prowadzi przebudowę drzewostanu i stara się by lasy regla dolnego doprowadzić do jego pierwotnego stanu.


Piętro regla górnego
Regiel górny
Jego zasięg to ok. 1250-1550 m n.p.m. Piętro jest porośnięte niemal wyłącznie przez lasy świerkowe i często nazywane jest krainą świerka. W związku z coraz bardziej surowymi warunkami środowiska oraz mniej żyzną glebą w miarę wznoszenia się nad poziom morza zmienia się skład gatunkowy lasu. Znikają gatunki liściaste charakterystyczne dla regla dolne jak buki i jawory, coraz rzadziej rosną również jodły, zwiększa się natomiast liczebność świerka, które są lepiej przystosowane do panujących na tej wysokości warunków klimatycznych. Pojawia się tu także jarzębina, brzoza oraz wspaniałe górskie drzewo, jeden z symboli Tatr — limba.
Największe skupiska limby możemy obserwować na Żabiem nad Doliną Rybiego Potoku gdzie wspaniały zwarty pas limbowego lasu wyraźnie dominuje ponad górną granicą świerkowego regla.
W reglu górnym rośnie znacznie mniej gatunków krzewinek i roślin zielnych. W warstwie runa najczęściej występują: paprocie, szczawik zajęczy, podbiałek alpejski, kosmatka olbrzymia oraz borówka czarna. W górnoreglowych drzewostanach świerkowych występują licznie porosty, z których najczęstsza jest brodaczka. Zwisa ona z gałęzi i nadaje charakterystyczny wgląd lasa górnoreglowym.
Świerkowy las górnoreglowy nie jest jednolity. W dolnych partiach jest on zwarty i mroczny, korony drzew są tu osadzone dość wysoko. W miarę posuwania się ku górze las staje się coraz rzadszy i widniejszy. Wysokość drzewa maleje, korony schodzą coraz niżej i u świerków rosnących u górnej granicy lasu sięgają samej ziemi.


Piętro kosodrzewiny (subalpejskie)
Piętro kosodrzewiny
Ciągnie się od górnej granicy lasu ok. 1500 m n.p.m. do wysokości ok. 1800 m n.p.m. Porastają je łany kosodrzewiny, gęstych, splatanych, często trudnych do przejścia. W niższych położeniach płaty kosodrzewiny tworzą zwarte łany, które wyżej stopniowo karłowacieją i rzedną, aż do niewielkich kępek. Kosodrzewina zwana również kosówką jest to krzewiasty, karłowaty rodzaj sosny, charakterystyczny tylko dla gór Europy Środkowej. Dzięki bardzo elastycznym gałęzią i niewielkim wzroście kosodrzewina świetnie sobie radzi na tej wysokości. Różni się od sosny zwyczajnej kształtem gałęzi, szyszek i igieł. Poza kosodrzewiną wyróżniają się w tym piętrze krzewy róży alpejskiej oraz porzeczki skalnej. W piętrze tym rosną wysokie ziołorośla jak: ciemiężyca zielona, tojad mocny i inne. Miejsca wolne od kosówki zajmuje m.in. borówka brusznica. W dolnej części tego piętra natrafimy również na jarzębinę, brzozę karpacką oraz limbę.
Kosodrzewina spełnia istotną funkcję w ekosystemie, ponieważ jej mocne, elastyczne przylegające do podłoża gałęzie, zatrzymują lawiny śnieżne i kamienne oraz wchłaniają nadmiar wody deszczowej. Wyżej wspomniane właściwości tworzą z zespołu kosodrzewiny rodzaj naturalnego przedmurza zabezpieczającego niżej położone hale i lasy górnoreglowe przed zniszczeniem.
Kosówka jest pionierem, która głównie w reglu górnym po katastrofach takich, jak lawiny i usuwiska, pierwsza porasta teren, z czasem oddając go świerkowi lub w górnych położeniach limbie. Kosodrzewinę spotkać można również w reglu górnym, a nawet i dolnym na urwistych zboczach, gdzie gromadnie występowanie drzew jest z natury utrudnione lub prawie niemożliwe.


Piętro halne (pięto alpejskie)
Piętro Hal
Sięga w Tatrach wysokość około 2300 m n.p.m. Kosodrzewina osiągająca niżej wysokość 3-4 metrów, w miarę wzniesienia karleje, dochodząc tu do kilkunastu centymetrów. Przejście między pietrem halnym a pietrem kosówki dokonuje się stopniowo. Łany kosodrzewiny stają się coraz niższe, rozpadają się przy tym na coraz to bardziej rozrzucone i coraz bardziej karłowate krzewy. W pietrze halnym zaczynają występować roślin wyłącznie o charakterze wysokogórskim. Do roślin halnych należą specyficzne gatunki traw oraz ziołorośla. Na podłożu granitowym duże przestrzenie zajmują tutaj wysokogórskie murawy, tworzące zespół situ skuciny. Jest to drobna roślina masowo porastająca zbocza granitowych Tatr. Ona to na jesień przybiera intensywną rudawą czerwień, stąd nazwa popularnego wśród turytów masywu Czerwonych Wierchów. Drugim ważnym składnikiem tego zespołu jest boimka dwurzędowa gęstokępkowa trawa. W tym piętrze prowadzono dawniej intensywne wypas owiec.


Piętro turniowe (subniwalne)
Rozpoczyna się ono przeciętnie powyżej 2300 m, sięgając po najwyższe szczyty tatrzańskie (Gerlach 2655 m). Spotkamy je w pełni rozwinięte tylko w centrum granitowych Tatr Wysokich, od Krywania i otoczenie Morskiego Oka po Kołowy Szczyt. W piętrze rośnie typowa roślinność alpejska, murawy, mchy i porosty. Na najwyższych szczytach tego piętra możemy spotkać odpowiednio dostosowane rośliny do przeżycia w tych ciężkich warunkach. Należą do nich między innymi: pierwiosnek maleńki, lepnica bezłodygowa, dzwonek alpejski, rojnik górski. Część rosnących tutaj gatunków, nie występują nigdzie indziej w Polsce.
Mimo trudnych warunków życia spotkać tu jeszcze można 120 gatunków roślin naczyniowych. Oprócz nich i prócz mszaków występuje na tej wysokości także duża liczba porostów, zarówno rosnąca wśród muraw, jak i przede wszystkim naskalna.




2 komentarze
Średnia ocena: 125.0/5
Marcin
2017-12-01 17:40:27
Świetny wpis, polecam !
2018-03-26 18:22:16
dziękuje bardzo mi to pomogło w projekcie z przyrody ;3

Wróć do spisu treści