Jak wybrać odpowiedni plecak na wycieczkę górską? Wszystko o plecaku w góry

Plecak to jeden z najważniejszych elementów udanej wycieczki górskiej. Niezależnie od tego, czy wybierasz się na jednodniową wycieczkę górską, czy na dłuższą wyprawę dobrze wiedzieć jaki plecak będzie odpowiedni i najlepiej spełni swoje funkcje w terenie. W sklepach do wyboru jest wiele opcji, dobrze dobrany model plecaka zapewni komfort i niezawodność podczas używania. Poniższe informacje powinny pomóc podczas wyboru plecaka w góry.

Przed zakupem plecaka, zadaj sobie następujące pytania:

• Gdzie głównie będziesz go używać?
  
• Jak długo będzie trwała wycieczka?
  
• Co w nim będziesz nosić i ile?
  

Rodzaje plecaków

Na początku musisz wiedzieć, gdzie głównie będziesz używać plecaka. Alpinista planujący spędzenie zimowych miesięcy na stokach ośmiotysięcznika będzie miał inne wymagania niż turysta, który chce tylko odbyć jednodniową wycieczkę.

Plecaki na jednodniowe wycieczki - jaki wybrać plecak turystyczny?

Powinien być wygodny z wystarczającą ilością miejsca, aby pomieścić niezbędne rzeczy t.j. jedzenie, wodę, kurtkę przeciwdeszczową itp. Dodatkowo może mieć boczne kieszenie (siatki) na butelki z wodą oraz paski do przypięcia kijków. Na krótkie jednodniowe wycieczki po tatrzańskich szlakach w zupełności powinien wystarczyć plecak o pojemności 20-30 litrów.

Plecak trekkingowy

Takie plecaki mają zwykle ponad 40 litrów, są mocne i odporne na warunki atmosferyczne, ale także lekkie, wygodne i stabilne. Plecak powinien być dobrze wentylowany na plecach i posiadać dodatkowe kieszenie, w które można wcisnąć sprzęt. Powinien mieć wystarczająco dużo miejsca na śpiwór i lekki sprzęt kempingowy.

Plecak wyprawowy

Na dłuższe wyprawy potrzebne jest coś większego i trwalszego. Jak sama nazwa wskazuje, takie plecaki są przeznaczone do długich wypraw.

Zastosowany w nich materiał jest mocniejszy, grubszy, a tym samym cięższy. Taki plecak jest przystosowany do noszenia więcej oraz cięższych rzeczy przez dłuższy czas, dlatego szelki i pas biodrowy muszą być z bardziej miękkim wyłożeniem, co zapewnia dodatkowy komfort. Ponadto taki plecak posiada wiele zewnętrznych pasków oraz kieszeni.

Plecak wspinaczkowy

Takie plecaki mają zazwyczaj mniej przegródek i swoim wyglądem przypominają bardziej worki na plecy. Często wykonane są z materiału odpornego na przetarcia i wodoodpornego.

Rozmiar i jaka pojemność plecaka

W zależności, do czego będzie potrzebny plecak, będzie to miało wpływ nas jego na rozmiar i pojemność. Preferencje i wymagania będą się oczywiście różnić, ale poniższe informacje są dobrym punktem odniesienia.

Na weekend (1-3 dni; 30-50 litrów)

Jeśli wyjście górskie jest jednodniowe, priorytetem powinno być zachowanie jak najniższej wagi. Taki plecak możesz sprawić, że wędrówka będzie bardzo przyjemna dla nóg i pleców. Przy pakowaniu takiego plecaka nie zapominamy o zabraniu niezbędnych rzeczy potrzebnych na wycieczkach w góry. Lekkie plecaki mogą być również stosowane przez narciarzy skiturowych.

Na kilka dni (3-5 dni; 40-70 litrów)

Plecaki takie są zaprojektowane na różne ewentualności. Plecaki o pojemności 40-70 litrów są bardzo wszechstronne, mogą być używane przy jednodniowych oraz tych kilkudniowych wycieczkach. Są również dobre dla osób planujących dłuższy pobyt w górach i mają więcej do zabrania.

Na długie wycieczki (ponad 5 dni; 70 litrów lub więcej)

Wędrówki trwające 5 dni lub dłużej wymagają zwykle plecaka o pojemności 70 litrów, lub więcej. Większe plecaki mogą bez upychania pomieścić cieplejsze ubrania, grubsze śpiwory i namioty. Są na dłuższe wyprawy w miejsca z dala od cywilizacji wymagające większej ilości zapasów i sprzętu.

Najważniejsze elementy plecaka

Nie wszystkie plecaki będą miały wymienione elementy, ale należy na nie zwrócić uwagę przed zakupem:

Pętle — do których można przypiąć kije/czekan.

Zapinany na zamek panel przedni — można go rozpiąć, aby uzyskać łatwy dostęp do głównej komory.

Klapa — zwykle zawiera kieszeń ułatwiającą dostęp do przechowywania w górnej części plecaka. W niektórych przypadkach klapa można również zdjąć, aby zaoszczędzić na wadze.

Paski do regulacji — łącząc szelki z górną częścią plecaka mogą być używane do zmiany kąta i odległości plecaka w stosunku do ciała. Zapobiega to odciągnięciu się ciężkiego plecaka od Ciebie i utrzymuje ciężar plecaka wyśrodkowany na biodrach.

Pas piersiowy — jest przymocowany do pasów naramiennych, a po zapięciu opiera się na klatce piersiowej. Zarówno położenie, jak i długość paska powinny być regulowane. Poprawią stabilność plecaka i utrzymają stabilne szelki, zapobiegając ich zsuwaniu się.

Szelki z miękkim wyłożeniem — podobnie jak w przypadku pasów biodrowych, grubość i rodzaj szelek naramiennych będzie się zmieniać wraz z rozmiarem plecaka. Grube i odpowiednio miękkie zapewniają wygodę i wsparcie, a cieńsze zapewniają lepszą elastyczność. Siateczkowe paski zapewniają lepszą wentylację.

Panel tylny — powinien być wyprofilowany i wyścielany dla wygody podczas noszenia. Dobrze by miał piankowe kanały, aby zapewnić amortyzację, która również poprawiają wentylację. Na wędrówki w ciepłe dni można rozważyć zakup plecaka z systemem siateczki, który zapewnia lepszą wentylację.

Pas biodrowy — prawidłowo dopasowany pas biodrowy może pomóc podczas wędrówek. I odwrotnie, może przeszkadzać, jeśli będzie nieodpowiednio dopasowany. Waga plecaka powinna być rozłożona równomiernie, aby nie powodować bólu ramion. Zwykle im większy plecak, tym pas biodrowy jest grubszy, dzięki czemu daje komfort podczas jego noszenia.

Kieszenie na pasie biodrowym — do których mamy dostęp bez ściągania plecaka. Są idealne na przekąski, telefon, portfel, rękawiczki i inne niezbędne drobiazgi.

Przednia kieszeń — przydaje się przy zmiennej pogodzie. Dobra do przechowywania kurtki, przewodnika, aparatu, osłony przeciwdeszczowej itp.

Elastyczne kieszenie boczne — służą zwykle do przechowywania butelek z wodą; często wykonane z rozciągliwego materiału dla łatwego i bezpiecznego dopasowania.

Paski kompresyjne — są używane, aby zmniejszyć objętość plecaka. Są szczególnie przydatne, gdy plecak jest częściowo pełny, ponieważ pomagają utrzymać zawartość plecaka na stabilnym poziomie.

Prawidłowe dopasowanie plecaka

Jest to prawdopodobnie najważniejsza rzecz przy wyborze plecaka. Zrób to dobrze, a otrzymasz plecak, który będzie wygodny i stabilny w każdych warunkach. Gdy dobierzesz zły to ból ramion, bioder i pleców prawie na pewno będzie problemem.

Dodatkowe funkcje i akcesoria

Poniżej znajduje się kilka dodatkowych funkcji i akcesoriów, o których należy pamiętać, rozważając wybór plecaka.

Wodoodporność — w pełni wodoodporne plecaki są rzadkie, zamiast tego mocne i wytrzymałe tkaniny zapewniające wodoodporność do pewnego stopnia. Znacznie bardziej popularną opcją jest zdejmowany pokrowiec przeciwdeszczowy. Inną (lub dodatkową) opcją jest spakowanie sprzętu w wodoodporne woreczki.

Zbiornik na wodę z rurką do picia, czyli tzw. camelbak — wiele plecaków ma wewnątrz dodatkową komorę, gdzie można zmieścić zbiornik na wodę (sprzedawany oddzielnie). Są idealne na wycieczki w gorące dni.

Dlaczego plecak w góry powinien być dobrze spakowany?

Sposób, w jaki plecak zostanie spakowany, będzie miał duży wpływ na to, jak będziemy czuć go na plecach w czasie wycieczki. Sporo osób po prostu wrzuca rzeczy i swój sprzęt do plecaków na dzień przed podróżą.

Jeżeli po prostu wszystko wepchniemy bez przemyślenia, możemy czuć się niekomfortowo i mieć problemy z równowagą w trakcie wędrówki. Ponadto w czasie deszczu, aby dostać się do kurtki, trzeba wyładować cały plecak, bo została ona wepchnięta na sam dół plecaka. Sprawnie spakowany plecak zapewnia większy komfort, wygodę i stabilność.

Zasady pakowania plecaka turystycznego

Gdy już wiemy do czego i na ile dni będzie potrzebny plecak musimy nauczyć się go odpowiednio pakować.
Nauka prawidłowego ułożenia ekwipunku przed włożeniem go do plecaka wyeliminuje niepotrzebne przedmioty. Zanim zaczniemy pakować, warto rozłożyć wszytko na podłogę co mamy w planie zabrać ze sobą na wycieczkę. Odstawmy na bok rzeczy, które mogą być niepotrzebne, a pamiętajmy o dołączeniu niezbędnych rzeczy.

Jeżeli nie mamy pewności, co ze sobą zabrać, warto zaznajomić się z listą rzeczy niezbędnych na górskich wędrówkach. Nie ma jednego właściwego sposobu na pakowanie, ale dobrze spakowany plecak nie będzie się przesuwał ani  kołysał podczas wędrówki.

Rozkład masy plecaka

Należy upewnić się, czy plecak dobrze pasuje, nigdzie nie gniecie i jest wygodny, powinien on przypominać przedłużenie własnego ciała. Przed  zakupem plecaka warto odwiedzić kilka sklepów, przymierzyć różne modele i wybrać ten najbardziej nam pasujący.

Niezależnie czy potrzebujemy plecak spakować na wędrówkę górską, wspinaczkę, camping czy skitury główne zasady są takie same. Rozprowadzając ciężar w określony sposób, można osiągnąć większy komfort, wygodę i stabilność.

Wyobraźmy sobie, że plecak składa się z trzech stref:

Strefa 1 dół plecaka:
Połóżmy lekkie przedmioty takie jak śpiwór na dole, nada to strukturę dolnej części plecaka i stanowi solidną podstawę dla innych rzeczy nad nim. Worek kompresyjny może pomóc zmniejszyć rozmiar śpiwora.

Strefa 2 środek plecaka:
Zapakujemy najcięższe przedmioty jak namiot, jedzenie, wodę, termos lub sprzęt wspinaczkowy najbliżej pleców.

Strefa 3 góra plecaka:
Pakujemy przedmioty o średniej lub większej objętości w górnej części plecaka. Mogą to być np. dodatkowe warstwy odzieży lub apteczka pierwszej pomocy.

Celem przy pakowaniu jest, unikniecie za ciężkiego plecaka, nadmiar ciężaru od dołu będzie sprawiał, że będziemy czuć się, jakbyśmy byli ciągnięci w dół. Podczas pakowania ważne jest, aby go nie przeciążyć, załadowany plecak nie powinien przekraczać 25% - 30% masy ciała.
Pakowanie cięższych przedmiotów blisko środka ciężkości (pośrodku pleców) zapewni równowagę i sprawi, że plecak nie będzie obciążał aż tak pleców.

W trakcie pakowania plecaka pamiętajmy o wypełnieniu całej pustej przestrzeni małymi lub ściśliwymi przedmiotami.
Aby uzyskać maksymalna stabilność, plecak ładujemy tak, aby najcięższe rzeczy znajdowały się obok pleców i były wyśrodkowane w plecaku. Średni ciężar powinien być noszony w kierunku górnej i zewnętrznej części plecaka, a lekkie rzeczy powinny być spakowane na spodzie.

Spakuj plecak z myślą o ergonomii - podsumowanie:

Dół plecaka: Śpiwór, ubrania do spania lub inne miękkie rzeczy.

Środek plecaka (blisko pleców): Najcięższe przedmioty – namiot, jedzenie, woda.

Góra plecaka: Lżejsze przedmioty – kurtka, apteczka, dodatkowe warstwy ubrań.

Kieszenie boczne: Przekąski, kijki trekkingowe.

Klapa plecaka: Dokumenty, telefon, mapa, latarka, krem przeciwsłoneczny, czapka.

Najważniejsze wskazówki dotyczące pakowania plecaka:

• używamy pasów kompresyjnych, aby przybliżyć zawartość plecaka do ciała i utrzymać wszystko na miejscu,

• ciężar rozkładamy równomiernie między lewą a prawą stronę,

• podczas pakowania ekwipunek układamy rzędami, a nie kolumnami,

• jeżeli wędrujemy w więcej osób, warto rozłożyć część rzeczy na poszczególnych członków grupy,

• przedmioty częstego użycia takie jak GPS, mapa, aparat fotograficzny, butelka z wodą, filtr przeciwsłoneczny lub przekąski umieszczamy w łatwo dostępnym miejscu, jak kieszenie boczne lub w górnej klapie,

• wędrując w łatwym terenie, ciężkie przedmioty pakujemy nieco wyżej, aby uzyskać lepszą postawę,

• w trudniejszym terenie umieszczenie ciężkich przedmiotów niżej pomaga uzyskać lepszą równowagę,

• upewniamy się, że wszystkie płyny są bardzo dobrze uszczelnione,

• dobrze spakowany plecak powinien mieć jak najmniej zwisających przedmiotów na zewnątrz.

• unikaj przeciążania plecaka - limit wagowy to około 20–25% masy ciała. Przed wyruszeniem sprawdź, czy wszystko jest potrzebne, np. wybierz lżejsze wersje sprzętu lub zapakuj minimalne ilości kosmetyków.

• zabezpiecz przedmioty przed wilgocią - użyj worków wodoszczelnych. Osobno zabezpiecz śpiwór, odzież i dokumenty. Dodatkowo plecak można osłonić pokrowcem przeciwdeszczowym.

• zrób próbę noszenia - gdy już masz spakowany plecak załóż go i dopasuj pas biodrowy oraz ramiączka. Jeśli czujesz dyskomfort, przeorganizuj zawartość.

Porady jak zmniejszyć ciężar plecaka w Tatry

1. Dobre przygotowanie to podstawa

Im bardziej przeanalizujesz swój plan wycieczki, otoczenie, w którym będziesz przebywać, pogodę, ilość przewyższenia itp., tym bardziej będziesz w stanie zoptymalizować swój ekwipunek i uniknąć tych niepotrzebnych i „na wszelki wypadek”.

2. Zoptymalizuj wykorzystanie swojego sprzętu

Jeśli to możliwe, staraj się zabrać ze sobą akcesoria, których możesz użyć do więcej niż jednego celu. Na przykład kijki turystyczne mogą również wspierać lekki namiot lub plandekę. W górach świetnie sprawdza się także chusta wielofunkcyjna, którą można używać np. jako czapki lub komina na szyję.

3. Nie zabiera za dużo jedzenia

Podczas górskich wędrówek świetnie sprawdzają się suszone owoce, orzechy, batony energetyczne. Nie musisz zabierać ze sobą kilogramów kiełbasy : ). I pamiętaj, w Tatrach nie potrzebujesz zestawu kuchennego, podczas wędrówek z plecakiem. Jeżeli chcesz zjeść coś ciepłego, to praktycznie w każdej dolinie tatrzańskiej, może odwiedzić schronisko turystyczne.

4. Mądrze zarządzaj wodą

Zawsze miej przy sobie wystarczającą ilość wody i optymalizuj jej ilość. Uważnie analizując potencjalne miejsca, gdzie można nabrać wodę, które mogą pozwolić ci zmniejszyć potrzebną ilość. Pamiętaj, że powyżej piętra kosodrzewiny nie znajdziesz źródeł wody. Warto wiedzieć, że górska woda jest uboga w mikroelementy, aby ją wzbogacić, warto dorzucić minerały w rozpuszczalnych tabletkach. Dodatkowo nigdy nie wiadomo czy będzie czyta i czy nie znajdują się tam jakieś bakterie lub nieczystości.

5. Zabierz mniejszy plecak górski

Na wycieczki nawet te całodniowe nie potrzebujesz wielkiego plecaka. Te z większym litrażem automatycznie ważą więcej, do plecaka o pojemności 20-25 litrów bez problemu spakujesz wszystkie niezbędne rzeczy na wędrówki górskie.

6. Nie pakuj zbyt wielu ubrań

W okresie letnim i na krótkie wypady oprócz kurtki przeciwdeszczowej i jakiejś bluzy polarowej, wystarczy koszulka i ewentualnie krótkie i długie spodnie na zmianę. Nie ma potrzeby posiadania w plecaku kilku kurtek lub innych części odzieży „na wszelki wypadek”. Po prostu spakuj absolutne minimum.

7. Waga twoich butów turystycznych

Oprócz zmniejszenia wagi plecaka możesz wykorzystać także inne czynniki. Chodzenie w ciężkich butach ze sztywnymi podeszwami może szybko stać się wyczerpujące i męczące. To jedna z tych rzeczy, którą możesz również zoptymalizować.

Podczas letnich wycieczek świetnie sprawdzają się lekkie buty trekkingowe poniżej kostki. Nie dość, że nie będziesz czuć ich ciężaru na nogach, to dodatkowo odczujesz komfort, używając ich w upalne dni. Pamiętaj, że, nie wszyscy mogą nosić buty poniżej kostki. Nie każdy może chodzić w lekkich i niskich butach trekkingowych, zwłaszcza w górach.

8. Wyciągnij wnioski po wędrówce

Po każdej wędrówce zastanów się, co zadziałało, a co nie, abyś następnym razem mógł zrobić to lepiej. Chodząc dużo po górach, z czasem zdobędziesz niezbędne doświadczenie i będziesz wiedział co niezbędnego spakować do plecaka.

Gdy już wiesz, co zamierzasz zabrać i że waga jest dobrze zoptymalizowana, pomyśl wtedy o dobrym rozłożeniu ciężaru wewnątrz, aby nie obciążać pleców i ramion. Jeżeli nie możesz odpowiednio spakować plecaka i jest on niewygodny podczas noszenia, warto zastanowić się nad zakupem innego. Warto wtedy sprawdzić ofertę topowych marek górskich.

Mam nadzieję, że te wskazówki, jak zmniejszyć ciężar plecaka, okażą się pomocne podczas kolejnych wypraw górskich

Co spakować do plecaka turystycznego

Oczywiście wszytko zależy ile dni będziemy przebywać w górach. Z pewnością do plecaka warto spakować przede wszystkim: odzież dostosowaną do pogody (kurtka przeciwdeszczowa, ciepła bluza, czapka), wodę i prowiant (kanapki, batony, orzechy). Dodatkowo zabieramy mapę lub nawigację, czołówkę, apteczkę oraz telefon z powerbankiem. Niezbędny jest warstwowy ubiór, który pozwala dostosować się do zmiennych warunków. W chłodniejszych miesiącach nie zapomnij o rękawiczkach i termosie z herbatą.

---

AUTOR