Zakopane - Blog - Przewodnik Tatrzański - wycieczki w Tatry- Przewodnik Górski

firma przewodnicka
Google
facebook
Tatry przewodnik
Przejdź do treści

Zakopane

Przewodnik Tatrzański - wycieczki w Tatry- Przewodnik Górski
Opublikowany przez w Zakopane ·
stare Zakopane
Zakopane to najwyżej usytuowane miasto w Polsce, ograniczone od pd. masywem Tatr a od pn. Pasmem Gubałowskim. Położone jest w szerokiej, dość płaskiej kotlinie, która jest częścią Rowu Podtatrzańskiego. Kotlinę Zakopiańską przecinają  płynące z głębi Tatr bystre potoki, z których głównym jest płynąca z zachodu na wschód Cicha Woda. Centralny punk Zakopanego mieści się przy Krupówkach nieopodal poczty, znajduję się na wysokości 838 m. Miasto posiada gęstą sieć ulic, z których najbardziej znane są Krupówki, nieopodal nich znajduje się niewielki Plac Niepodległości oraz nieduży park miejski im. Józefa Piłsudskiego. Poszczególne części Zakopanego noszą osobne nazwy pochodzące od osiedli góralskich, z których powstały lub od dawnych właścicieli. Charakterystyczną górą i symbolem Zakopanego jest widziany praktycznie z każdej części miasta – Giewont.

Pierwsza zachowana pisemna wzmianka o Zakopanem pojawia się w 1605 roku, w kronice Parafii Czarnodunajeckiej. Nazwa wywodzi się najprawdopodobniej od określenia kopane, oznaczającego miejsce wykarczowane w lesie dla celów gospodarczych. Natomiast ludowe podanie głosi, że Zakopane swoją nazwę zawdzięcza od rzekomego faktu zakopania w ziemię ziaren zboża przez pasterza, szukającego w wśród polan miejsca nadającego się do zasiedlenia. Ponieważ siew pięknie zakiełkował, pasterz ten, którego z powodu noszenia pręgowanej cuchy nazywano gąsienicą, osiedlił się tutaj na stałe, dając początek nowej osadzie.
Przez długie dziesiątki lat, osada nie różniła się niczym od kilkunastu podobnych porozrzucanych w okolicy. W końcu XVII w. okolicach Cichej Wody bracia Paweł i Jędrzej Gąsienica wybudowali pierwszy młyn. Pierwsi osadnicy zajmowali się karczowaniem polan, rolnictwem, pasterstwem a część z nich kłusowała oraz trudniła się zbójnictwem.

siedziba TPN
Niezwykle istotne dla Zakopanego było założenie w Kuźnicach huty żelaza, które największą świetność miały za czasów rodziny Homolaczów. Pierwsi wędrowcy zmierzający w Tatry nocowali w Kuźnickich hamrach.
W 1845 roku dzięki staraniom Edwarda i Klementyny Homolaczów zostaje utworzona w Zakopanem parafia a dwa lata później w dzielnicy „nawsie” staje pierwszy drewniany kościół parafialnych oraz pierwszy cmentarz na tak zwanym Pęksowym Brzyzku. Natomiast pierwszym proboszczem zostaje pochodzący z Wysokiej koło Jordanowa ks. Józef Stolarczyk, postać niezwykle ważna i zasłużona dla rozwoju Zakopanego.
Pierwsi letnicy zaczynają pojawiać się w połowie XIX w a właściwy rozgłos miejscowości o walorach zdrowotnych i turystycznych, zyskuje Zakopane po przybyciu na Podhale dra Tytusa Chałbińskiego. Przyjęto się uważać rok 1873, od kiedy to doktor zaczął stale przyjeżdżać do Zakopanego i rozgłosił wieść o zdrowotności klimatu tatrzańskiego, za rok odkrycia tego miejsca dla szerokiego świata. Wprawdzie zainteresowanie Tatrami już od połowy XIX wieku było duże, to jednak dopiero od czasów Chałubińskiego można mówić o błyskotliwej karierze Zakopanego oraz wszystkiego, co tatrzańskie i podhalańskie. To właśnie ta postać przyczyniła się w szczególny sposób do spopularyzowania Zakopanego i Tatr.

W 1873 r. zostaje założone Towarzystwo Tatrzański, które zajmuje się popularyzacją Tatr i dba o rozwój infrastruktury turystycznej, również w Zakopanem. To właśnie dzięki TT powstają pierwsze inwestycje komunalne w Zakopanem np. oświetlenie ulic, budowa Dworca Tatrzańskiego, organizacje poczty i  telegrafu, założenie Szkoły Przemysłu Drzewnego, pierwsze prace w zagospodarowaniu Tatr: budowa altan i schronisk, wytyczanie szlaków, pierwsze ubezpieczenia i znakowania szlaków, zorganizowanie przewodnictwa i ratownictwa tatrzańskiego, pierwsze kroki na drodze propagowania idei ochrony przyrody i naturalnego środowiska.

Stary Kościółek przy ulicy Kościeliskiej
W 1889 r.  dobra zakopiańskie zostają zakupione przez hr. Władysława Zamoyskiego, osoby niezwykle zasłużonej dla rozwoju miejscowości i ochrony tatrzańskiej przyrody. W tym okresie Stanisław Witkiewicz zaczyna projektować pierwsze budynki w stylu zakopiańskim, między innymi Kolibę  i Willę pod Jedlami. W 1899 roku do Zakopanego zostaje doprowadzona linia kolejowa, co w znaczący sposób wpływa  na rozwój miejscowości.
Lata 1873-1914 były okresem stale wzrastającej mody na Zakopane. Zasługują one na miano złotych lat-nie z powodu wzrastającej popularności i rozwijającego się ruchu turystycznego, ale dlatego, że Tatry i Zakopane odgrywały wówczas dużą rolę w kulturze polskiej. W latach międzywojennych miasto nadal przeżywało wielki rozwój, jednak czasy Chałubińskiego i Witkiewicza należy uznać za najbujniejsze i najciekawsze w życiu podhalańskim.

Zakopane staje się coraz bardziej popularne, w okresie letnim goszczą tutaj osoby z elit intelektualnych, kulturalnych oraz politycznych Polski m. in. Henryk Sienkiewicz, Stefan Żeromski, Maria Konopnicka, Helena Modrzejewska, Stanisław Witkiewicz, Ignacy J. Paderewski, Tadeusz Boy-Żeleński, Maria Skłodowska-Curie, Jan Kasprowicz, Leopold Staff.
W okresie międzywojennym Zakopane jest głównym ośrodkiem lecznictwa gruźlicy. W 1933 roku miasto otrzymuje prawa miejskie, rośnie również znaczenie miejscowości jako zimowej stolicy Polski. Przyczyniają się do tego dwukrotnie odbywające się w latach 1929 i 1939 roku mistrzostwa świata w narciarstwie FIS. Wtedy powstaje wiele obiektów sportowych m. in. w 1925 r. zostaje wybudowania skocznia narciarska na zboczach Krokwi. W tym okresie zostają wybudowane: kolej linowa na Kasprowy Wierch oraz kolej linowo - terenowa na Gubałówkę, wszytko to staje się magnesem przyciągającym miłośników narciarstwa oraz turystyki. W 1933 r Zakopane otrzymuje prawa miejskie.

ulica Krupówki dawniej
Okres okupacji hitlerowskiej to ciężkie czasy dla Zakopanego. W tych trudnych czasach wielu górali i zakopiańczyków działało w konspiracji. Zakopane i Tatry należały do głównych kurierskich punktów przerzutowych z Polski na Węgry i z powrotem. Działalnością tą zajmowało się wielu kurierów, wśród których było wielu sportowców i przewodników tatrzańskich. Kurierzy tatrzańscy przeprowadzali przez Tatry i Słowację na Węgry uchodźców jak również dostarczali państwu podziemnemu wsparcia materialnego  oraz łączności. Z bardziej znanych osób kurierami byli m. in. Helena Marusarzówna, Stanisław Marusarz, Józef Krzeptowski.
Zakopane w czasie okupacji poniosło wielkie straty, przeszło jedna piąta mieszkańców została stracona, wywieziona bądź poddana represją. W pensjonacie Palace miało swoją siedzibę gestapo, miejsce to zyskało ponurą nazwę „Katowni Podhala”. 29 stycznia 1945 miasto zostaje wyzwolone przez wojska radzieckie.
W okresie powojennym na terenie Zakopanego powstaje wiele ośrodków turystycznych FWP, a turystyka nabiera masowego charakteru. Po 1990 roku następuje zmiana, turystyka masowa i zakładowa zmienia się na przyjazdy rodzinne i turystykę indywidualną.
Najważniejszym wydarzeniem w historii miasta ostatnich lat był pobyt w Zakopanem i Tatrach papieża Jana Pawła II, podczas pielgrzymek do Ojczyzny w latach 1983 i 1997 r.
Zakopane jest nadal ważnym ośrodkiem kultury i sztuki ludowej. Pielęgnowane są  tu tradycje regionalne i folklor góralski, zachowuje się gwarę i tradycyjne stroje, działają liczne kapele i ludowe zespoły. Dzięki licznym muzeom i galerią sztuki  w Zakopanem można podziwiać eksponaty etnograficzne, historyczne,  przyrodnicze, geologiczne, dzieła sztuki ludowej i rzemiosła  góralskiego. Na terenie miasta nadal można podziwiać wiele zabytków i  pozostałości dawnych czasów.
Pomimo  różnych niedogodności jak np. drogi dojazdowe, Zakopane cieszy się niesłabnącą popularnością wśród turystów, tych krajowych oraz zagranicznych. Miasto ma bogatą bazę noclegową, od wysokiej klasy hoteli przez pensjonaty, motele, zajazdy ośrodki wypoczynkowe i wczasowe, schroniska górskie i młodzieżowe, kempingi po kwatery prywatne.
To wspaniałe miasto pod Tatrami, jego bogatą historię i ciekawe miejsca warto poznać razem z przewodnikiem po Zakopanem.



Brak komentarzy

Wróć do spisu treści